Οι αντιήρωες του διαθέτουν κάμποσα κουσούρια (ρατσισμός, σεξισμός, αυταρχισμός, καιροσκοπισμός) και άλλα τόσα βιολογικά κλισέ της ελληνικής φυλής (πείσμα, νταλκάς, κουτοπονηριά, μεσογειακή βαρβατίλα). Μόνο που ο Οικονομίδης τους χαρίζει μια βαθιά ανθρώπινη υπόσταση, καθιστώντας τους σπαρακτικούς μέσα στην διαφάνεια της τραγελαφικής μικροαστικής απελπισίας τους.
Μια φρέσκια παράσταση, με δυνατές ερμηνείες, ιδανική για θεατές με γερά νεύρα και… αντοχή στα μπινελίκια.
Ιλειάνα Δημάδη – ΑΘΗΝΟΡΑΜΑ - 6/12/2007

Βήμα – βήμα, βρισιά στη βρισιά, καρφί στο καρφί, η τυφλή βία κλιμακώνεται. Κανείς δεν λυπάται κανέναν. Όλοι αισθάνονται ότι τους δυναμιτίζουν το παρόν, ότι τους αρπάζουν το μέλλον. Οι λέξεις φεύγουν σα βλήματα, τα μυστικά ομολογούνται με τη δολοφονική εκδικητική μανία. Όλοι στρέφονται εναντίον όλων και το Σπιρτόκουτο παίρνει φωτιά. Το φινάλε του έργου τίποτα καλό δεν προμηνύει για την επόμενη μέρα. Κι όμως όλα αυτά κάτι μας θυμίζουν από πραγματική ζωή. Τις «συνηθισμένες» καταστάσεις που συμβαίνουν γύρω μας και που βρίσκουν τους εχθρούς να ξυπνούν στο ίδιο σπίτι το άλλο πρωί. Μια παράσταση που αξίζει να δείτε.
Έφη Μαρίνου – ΟΝ OFF της Ελευθεροτυπίας – 11/11/2007

Ως τώρα έχουμε ακούσει να ασχολούνται με τη λεβεντιά του Έλληνα, με το ρομαντισμό του Έλληνα, με την καπατσοσύνη του Έλληνα. Με την τσαντίλα του Έλληνα δεν θυμάμαι να ασχολήθηκε κανείς. Η θεατρική μεταφορά του σεναρίου απέδωσε πλήρως το ουσιαστικό περιεχόμενο και το δήλωσε ξεκάθαρα στη σκηνή του θεάτρου «Βικτώρια». Το πρόβαλε και το ανέδειξε. Όλοι ανεξαιρέτως, το υπερασπίστηκαν έξοχα.
Παναγιώτης Τιμογιαννάκης – ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ – 31/10/07

Οι καταιγιστικοί ρυθμοί της παράστασης, με σιωπές και παύσεις εύγλωττες, δεν κουράζουν. Οι υποκριτικές περασμένες απ’ το «ψιλό βελόνι». Με ένα «ρεαλισμό» της κερματισμένης και του ραγισμένου καθρέφτη, που είναι η άλλη όψη μιας αιμορραγούσας ζωής, η οποία εξακολουθεί, αντιδρώντας έστω σπασμωδικά να αντιστέκεται σθεναρά στους πολλαπλούς ομαδικούς βιασμούς της, από εχθρούς και φίλους, δικούς ή ξένους.
Θεατρική κριτική του Λέανδρου Πολενάκη – ΑΥΓΗ – 21/10/07

H παράσταση πετυχαίνει το σκοπό της: καταφέρνει να ταρακουνήσει ακόμη και όσους πηγαίνουν να κάνουν χαβαλέ με την ποικιλία βωμολοχιών που εκτοξεύονται προς πάσα κατεύθυνση.
Από τη ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΡΑΣΧΑ – BLOW – 13/10/07

Στα χρόνια του Μινωτή το θεατρικό “Σπιρτόκουτο” θα θεωρούνταν, ενδεχομένως, ένα αντισυμβατικό βδέλυγμα για τη θεατρική τέχνη «του υψηλού και του ωραίου». Σήμερα μας είναι τόσο οικείο όχι γιατί συνηθίσαμε σε τέτοιου τύπου παραστάσεις αλλά γιατί συνηθίσαμε σε τέτοιου τύπου ζωή.
Γιάννης Κουκουλάς - ΠΟΝΤΙΚΙ ΑRT - 18/10/2007

Υπήρξε ταινία σταθμός στον νεότατο ελληνικό κινηματογράφο. Ρεκόρ διεκδικεί και στη θεατρική του μεταφορά. Ρεκόρ στη βρισιά, στη φωνή και στην αντάρα! Μια εξαιρετικά καλοστημένη παράσταση, κατά την οποία οι θεατές κρέμονται από το βρομόστομα των πρωταγωνιστών. Να πάτε, δεν θα κουφαθείτε!
Άρης Μαλανδράκης – «Ε» της Ελευθεροτυπίας – 2/12/2007

Η θεατρική μεταφορά της κινηματογραφικής επιτυχίας, με σκηνοθετικό θάρρος και ερμηνείες στα όρια του ρεαλισμού και της σκληρότητας.
Αγγελική Πανταλέων – ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ -18/11/07

Η πιο έκρυθμη, διαβολικά παλλόμενη ταινία του ελληνικού κινηματογράφου μεταφέρεται επιδέξια στο θέατρο, εγκαινιάζοντας μια νέα πορεία για το έργο.
Δημήτρης Φοινίτσης –ET Weekly – 18/11/07

Η παράσταση στο θέατρο Βικτώρια δυστυχώς δεν μπόρεσε να φτάσει (κατ’ αναλογία, αφού ο θεατρικός κώδικας έχει διαφορετικά ποιοτικά χαρακτηριστικά από τον κινηματογραφικό) τον πήχυ στο ύψος που τον τοποθέτησε η ταινία.
Πρώτα και κύρια έλειψε από την παράσταση η υποκριτική δύναμη, η οποία στην ταινία σε παίρνει από την αρχή και σε αφήνει λίγο πριν από το τέλος της.
Ματίνα Καλτάκη – ΕΠΕΝΔΥΤΗΣ – 3/11/2007

Ας το πούμε από την αρχή: το σοκ που δημιουργεί η ταινία του Γιάννη Οικονομίδη δεν επαναλαμβάνεται εύκολα. Ο Δημήτρης Κομνηνός προσπάθησε με θάρρος να μεταφέρει στη σκηνή του θεάτρου Βικτώρια το θηρίο του Οικονομίδη. Μια ασφαλώς συμπαθητική προσπάθεια που, και λόγω ηχούς από τον κρότο της ταινίας, υποψιάζομαι ότι θα ελκύσει το ενδιαφέρον του κοινού στη συνέχεια. Η μεταφορά όμως δεν είναι απολύτως πειστική.
Γρηγόρης Ιωαννίδης – ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ – 13/10/2007

Επιτομή της μικροαστικής οικογενειακής χυδαιότητας. Αβάσταχτα ρεαλιστική. Ή πολύ απλά, cult. Όπως και να ‘χει, το «Σπιρτόκουτο» είναι μια ταινία που κατάφερε εν μια νυκτί να καταστήσει τον σκηνοθέτη της, τον Γιάννη Οικονομίδη, talk of the town. Τώρα αυτή η ταινία-ορόσημο του σύγχρονου ελληνικού σινεμά, μεταπηδά από το κινηματογραφικό πανί στο σανίδι του θεάτρου Βικτώρια, υπό την σκηνοθετική ευθύνη του Δημήτρη Κομνηνού. Και με αφορμή αυτό το πέρασμα οι δυο σκηνοθέτες μίλησαν στο «ΘΕΜΑ» για το «Σπιρτόκουτο», για τη συνεργασία τους και για τον αντίκτυπο του έργου τους στη νέα γενιά.

Κύριε Κομνηνέ πως προέκυψε η συνεργασία με τον Γιάννη Οικονομίδη και αποφασίσατε να μεταφέρετε το «Σπιρτόκουτο» από το σινεμά στο θεατρικό σανίδι;

Δ.Κ.: Η περιπέτεια αυτή ξεκίνησε ένα βράδυ στη ταβέρνα του Κώστα Ξυκομηνού, όπου ο Γιάννης μας είχε καλέσει με την ομάδα μου για να φάμε μαζί. Εκεί που καθόμασταν λοιπόν, ο Γιάννης με ρώτησε τι ετοιμάζω για την επόμενη σαιζόν. Μόλις του εξήγησα πως ήμουν σε μανιώδη αναζήτηση έργου, ο Γιάννης μου πρότεινε να ανεβάσω το «Σπιρτόκουτο». Η πρώτη μου αντίδραση ήταν σαφώς θετική. Ωστόσο δεν απάντησα αμέσως «ναι», γιατί ήθελα να δω το έργο προσεκτικά. Στην πραγματικότητα ήθελα να δω αν μπορεί να μεταπηδήσει από το πανί στο σανίδι χωρίς να κινδυνεύσει η ουσία του. Γιατί ναι μεν το «Σπιρτόκουτο» έχει στοιχεία θεατρικότητας στην κινηματογραφική του εκδοχή, αλλά δεν είχα μια σαφή εικόνα για το πως θα μπορούσε να αναπαραχθεί κάτι τέτοιο θεατρικά.

Δηλαδή εσείς κύριε Οικονομίδη, είχατε ήδη φανταστεί το «Σπιρτόκουτο» να μεταφέρεται από το κινηματογραφικό πανί στο θεατρικό σανίδι;

Γ.Ο.: Μετά την ταινία πολύς κόσμος με είχε πρήξει να σκεφτώ το «Σπιρτόκουτο» σαν θεατρικό έργο και να το ανεβάσω στο θέατρο. Από μια άποψη είχαν δίκιο, γιατί οι αρετές της ταινίας σε ότι αφορά την θεατρικότητα είναι εμφανείς. Για παράδειγμα είναι στιβαρή δραματουργικά, βασίζεται πολύ στο λόγο και εκτυλίσσεται σε περιορισμένο χώρο. Η αλήθεια είναι πως εγώ δεν ήθελα να εμπλακώ, γιατί είμαι κινηματογραφιστής και πιστεύω πως ο καθένας πρέπει να κάθεται στον πάγκο του. Πάντως η συνεργασία με τον Δημήτρη ευνοήθηκε και από μια καλή συγκυρία, αφού είχα δει την προηγούμενη δουλειά της ομάδας του (τη «Φαλακρή Τραγουδίστρια» του Ιονέσκο) που μου άρεσε πολύ και μετά γνώρισα τον Δημήτρη, που επίσης μου άρεσε πολύ ως άνθρωπος. Κάπως έτσι αποφάσισα να ρίξω την ιδέα.

Και τελικά; Κάθισε ο καθένας στον πάγκο του; Θέλω να πω, δεν είναι τόσο εύκολη η συνεργασία δυο δημιουργών.

Δ.Κ.: Ο Γιάννης ήταν πρόθυμος να βοηθήσει αλλά ταυτόχρονα κράτησε και την ιδανική απόσταση. Δηλαδή, δεν ήταν ούτε μέσα στα πόδια μου, ούτε πολύ μακριά από μένα. Απλά όποτε τον χρειαζόμουν, ήταν εκεί και οι απαντήσεις του ήταν πάντα ουσιώδεις.

Από την πλευρά σας κύριε Οικονομίδη φαντάζομαι πως δεν θα ήταν πολύ εύκολο να βλέπετε το έργο σας να αλλάζει μορφή.

Γ.Ο.: Ευτυχώς που το βήμα έγινε τέσσερα χρόνια μετά την ταινία. Γιατί, αν είχε γίνει δυο χρόνια μετά, μπορεί να μην ήθελα να δω το «Σπιρτόκουτο» στη θεατρική σκηνή. Μετά από τέσσερα χρόνια όμως, το έργο έχει φύγει από μένα. Έχει ταξιδέψει, έχει την αυτονομία του, ενώ κι εγώ έχω προχωρήσει κινηματογραφικά.

Για εσάς κύριε Κομνηνέ, φαντάζομαι πως το στοίχημα θα ήταν να μη μιμηθείτε την ταινία.

Δ.Κ.: Ακριβώς. Η πολύμηνη εργασία μας επικεντρώθηκε στο να απομακρυνθούμε από την ταινία αλλά όχι από το έργο, από την ουσία του. Από την πρώτη μας συνάντηση ο Γιάννης μου είχε πει «πάρε το Σπιρτόκουτο και καν ‘το ότι θες»…

Γ.Ο.: «Βίασε το», του είπα

Δ.Κ.: Έτσι όταν ξεκινήσαμε να δουλεύουμε, συμφωνήσαμε να αφήσουμε πίσω μας την ταινία και να δοκιμάσουμε κάτι καινούριο. Κάναμε μια νέα διασκευή για να μαλακώσουμε λίγο τις εντάσεις. Δοκιμάσαμε μια δεύτερη εκδοχή όπου το έργο θα ήταν πιο κωμικό. Σχεδιάσαμε μια τρίτη διασκευή πειράζοντας κάπου τους χαρακτήρες. Τρεις μήνες φάγαμε τις σάρκες μας για να καταλήξουμε στο συμπέρασμα πως το «Σπιρτόκουτο» είναι το «Σπιρτόκουτο» που έφτιαξε ο Οικονομίδης. Οι εντάσεις, είναι αναπόσπαστο κομμάτι της ουσίας του έργου. Είναι μέρος της θεματολογίας του. Και το αποτέλεσμα ήταν να πειράξουμε μόνο τα στοιχεία της ταινίας που δεν ταιριάζουν με τη θεατρική σύμβαση.

Εσείς, έχετε μια εξήγηση γιατί το «Σπιρτόκουτο» έχει τόση πέραση στη νεολαία;

Δ.Κ.: Υποθέτω πως οι νεότεροι τρελαίνονται με το έργο γιατί ο Γιάννης δεν επιχειρεί κανενός είδους νουθεσία. Δεν τον ενδιαφέρει να εξάγει συμπεράσματα, απλώς περιγράφει μια συνθήκη για να χτυπήσει στους θεατές ένα καμπανάκι.

Γ.Ο. : Η αλήθεια είναι πως ήταν ένα στοίχημα με τον εαυτό μου να μην κάνω ηθογραφία. Την σιχαίνομαι την ηθογραφία. Εν πάσει περιπτώσει, όταν ήμασταν στις πρόβες λέγαμε πως πάμε να κάνουμε μια rock and roll ταινία. Κάτι σαν το «London Calling» των Clash. Μου φαίνεται πως το καταφέραμε, αφού το αποτέλεσμα έχει μπητ, μια φρεσκάδα, μια αδρεναλίνη και καθόλου σοβαροφάνεια.

Συνέντευξη στην Αγγελική Πανταλέων

Γεννήθηκε στη Νέα Υόρκη, σπούδασε στη Βοστόνη, δούλεψε κιόλας εκεί, μετάφρασε και Τενεσσί Ουίλλιαμς, υπήρξε και βοηθός του Ανδρέα Βουτσινά και το 2004 έφτιαξε τους 90°C και σκηνοθέτησε την ομώνυμη παράσταση. Ακολούθησε η “Φαλακρή Τραγουδίστρια” και φέτος έρχεται να ταράξει τους θεατές του με το “Σπιρτόκουτο“. Τη θεατρική μεταφορά της ταινίας του Γιάννη Οικονομίδη που πριν λίγα χρόνια μας πήρε τα μυαλά.

Επέλεξες το Σπιρτόκουτο με ποιο σκεπτικό;

Το Σπιρτόκουτο είναι ένα σύγχρονο έργο τελευταίας γενιάς. Ένα έργο που αφορά στο σήμερα. Το τώρα. Η οικογένεια του Δημήτρη είναι για πολλούς από εμάς η οικογένεια της διπλανής πόρτας ή ακόμα χειρότερα, η δική μας. Η γενιά του ’80, των πενηντάρηδων της αρπαχτής, του φραπέ, που είναι παρούσα στα πράγματα σήμερα. Με ολέθριες, δυστυχώς, συνέπειες. Αυτό για εμάς εκτός από επίκαιρο, ζωντανό είναι και το ιστορικό στοιχείο του έργου που είμαι βέβαιος πως θα αντέξει στο χρόνο.

Μήπως το θέατρο περνάει την ίδια κρίση με το ελληνικό σινεμά- δεν έχει «σενάρια» καλά δηλαδή και έφτασε η στιγμή να αλληλοβοηθηθούν;

Η σχέση του σινεμά με το θέατρο είναι σαφές ότι προέρχεται από την έλλειψη σύγχρονου – σημερινού ελληνικού δραματολογίου που την βιώνουμε έντονα εδώ και αρκετά χρόνια. Ευτυχώς τις πρόσφατες σεζόν, έχουμε δει πολύ πετυχημένες μεταφορές κινηματογραφικών έργων στο σανίδι. Ελπίζω κάποτε, σύντομα, να δούμε και καλές κινηματογραφικές μεταφορές σύγχρονων ελληνικών θεατρικών έργων. Πιστεύω στη «συνομιλία» των τεχνών και θεωρώ πως ο διάλογος που διεξάγεται τα τελευταία χρόνια είναι γόνιμος ακόμα και όταν αυτός καταφεύγει στην υπερβολή του.

Τι συναισθήματα σου είχε προκαλέσει η ταινία του Γιάννη Οικονομίδη παρακολουθώντας την;

Δυσφορίας και έντονου εκνευρισμού. Μου πήρε ώρα να συνέλθω. Δυστυχώς όλα αυτά μου είναι πολύ οικεία… Σχεδόν αφόρητα οικεία. Πάντως έχει και μια κωμική διάσταση το έργο σχεδόν διεστραμμένη. Οι χαρακτήρες είναι ταυτόχρονα τραγικοί και γελοίοι.

Δεν σας φόβισε η σύγκριση με ένα προϊόν που έχει αποκτήσει φανατικούς θαυμαστές αλλά και εχθρούς από τότε που προβλήθηκε (πρωτοφανές για τα ελληνικά δεδομένα);

Το αντίθετο. Για μας αυτό αποτέλεσε μια επιπλέον πρόκληση. Η ταινία, όπως είπατε, έχει φανατικούς θαυμαστές και φανατικούς εχθρούς. Κοιτάξτε, συχνά λέω πως όσα ζευγάρια μάτια μας παρακολουθούν, άλλες τόσες απόψεις θα εισπράξουμε. Το θέατρο είναι η μόνη τέχνη που «συνομιλεί» απ’ ευθείας με το κοινό. Εκείνη τη στιγμή. Είναι η τέχνη του τώρα. Αυτή είναι και η ουσία του θεάτρου. Η πολυχρωμία του. Εκεί κρύβεται η ανθρωπιά του και το φως. Δεν μπορεί κανείς να εργάζεται στο θέατρο για τον μέσο όρο. Το θεωρώ λάθος και αντι -καλλιτεχνικό. Θα θεωρήσω επομένως τιμή μας αν καταφέρουμε να εισπράξουμε τις ανάλογες, όσο αντιφατικές ή έντονες κι αν είναι, αντιδράσεις του κόσμου.

Πόσο αναμείχθηκε ο Γιάννης Οικονομίδης στην παράστασή σας;

Όταν μου πρότεινε να αναλάβω το Σπιρτόκουτο μου είπε: «Πάρ΄ το και ξέσκισε το!» Άκου! «Εγώ ότι είχα να πω το είπα. Κάν’το κωμωδία, κάν’ το μιούζικαλ, κάντο καρτούν. Κάντο Θέατρο!» Δεν είναι καταπληκτικό; Ποιος έλληνας συγγραφέας θα στο πει ποτέ αυτό; Οι περισσότεροι δεν σε αφήνουν να ακουμπήσεις ούτε λέξη. Σέβομαι το μόχθο και την αγωνία πάνω από τη λέξη αλλά το θέατρο είναι αναπνοή. Το θέατρο δεν είναι λογοτεχνία. Η λέξη από το χαρτί μεταφέρεται στην ψυχή, στο στόμα. Όση ψυχή κι αν φέρει εντός της, αν δεν πάρει την ανάσα του ηθοποιού είναι σκοτωμένο αίμα, οπότε και που γράφτηκε με μόχθο… άδικα θα πάει. Θα χαθεί. Έτσι, αυτή η φράση του Οικονομίδη από μόνη της αποτέλεσε κίνητρο να ασχοληθώ με αυτό το project. Στη σχεδόν οκτάμηνη διαδικασία δεν αναμίχθηκε καθόλου. Δεν ζήτησε προσχέδια. Ούτε μια φορά δεν με πήρε τηλέφωνο να με ρωτήσει τι κάνω και πως το κάνω. Δεν μου ζήτησε ποτέ να έρθει σε πρόβα. Εγώ τον προσκάλεσα και ήρθε. Αυτός είναι άνθρωπος που κινείται στα όρια της ελευθερίας του, όπως λέγαμε και πριν. Δεν πνίγει τα παιδιά του. Και γι αυτό είναι σπάνιο φαινόμενο ο Οικονομίδης. Διαθέτει συναισθηματική ωριμότητά του, ήθος και ευφυΐα.

Τελικά η ιστορία είναι σκληρή ή καθημερινή;

Είναι μια σκληρή καθημερινή ιστορία. Και δυστυχώς δεν είναι η σκληρότερη που υπάρχει. Υπάρχουν και άλλες καθημερινές ιστορίες ακόμα πιο σκληρές.

Οι φωνές και τα ουρλιαχτά είναι πολύ συνηθισμένη συνθήκη στο ελληνικό θέατρο -κυρίως στις λεγόμενες και «τηλεοπτικές» παραστάσεις- και θεμελιώδες συστατικό στην ταινία η οποία μεταφέρεται τώρα στην παράστασή σας. Πως καταφέρνεις να ισορροπήσεις την υπερβολή που ήταν το ζητούμενο της ταινίας και το κομμάτι αυτό που είναι κάπως ενοχλητικό (σε κάθε παράσταση) επί σκηνής;

Οι φωνές και οι βρισιές με ενοχλούν όταν δεν έχουν ουσία. Όταν είναι, για να είναι. Στο Σπιρτόκουτο τα μπινελίκια είναι γλώσσα. Είναι η ζωή του. Όποιος έρθει να μας δει θα πρέπει να γνωρίζει ότι η «βία της γλώσσας» είναι ένα από τα κεντρικά θέματα του έργου άνευ των οποίων το έργο δεν υφίσταται. Στην παράσταση μας δεν κάναμε καμία προσπάθεια να ωραιοποιήσουμε την κατάστασης. Παίζουμε σκληρά. Βάλαμε το σήμα ακαταλληλότητας για ανηλίκους και αφήνουμε τα φώτα της σκάλας του θεάτρου αναμμένα καθ’ όλη τη διάρκεια της παράστασης για όποιον επιθυμεί να αποχωρήσει πριν το τέλος. Γενικά πάντως αυτή την υποκρισία με το «καθώς πρέπει» θα πρέπει κάποτε να την δούμε και κατάματα και να κάνουμε και την αυτοκριτική μας. Θεωρώ απαράδεκτο αυτό που έγινε με την Ψυχή στο Στόμα που επειδή ακουγόταν η λέξη «μαλάκας» ή «καριόλης» ή «πουτάνα» δεν έβρισκε αίθουσα να παιχτεί! Την στιγμή που οι ίδιες αίθουσες παίζουν τον κάθε Ταραντίνο! Δηλαδή, έξω αν βγεις δεν ακούς ποτέ βωμολοχίες; Το σινεμά μας έφταιξε; Είμαστε τουλάχιστον Μπανανία.

Είναι κατά μία έννοια αυτή η παράσταση η ελληνική εκδοχή του In- yer-face βρετανικού θεάτρου που πρωτοστάτησε τα περασμένα χρόνια και ανανέωσε κάπως το ενδιαφέρον των νεότερων θεατών για το θέατρο;

Είναι ακριβώς αυτό. Αν και το In- yer-face είναι περισσότερο σωματικό θέατρο, το Σπιρτόκουτο δεν υπολείπεται βίας. Είναι η γλώσσα που κόκαλα δεν έχει και κόκαλα τσακίζει.

Έχετε στήσει μια «νεαρή» ομάδα και έχετε καταπιαστεί με το θέατρο. Πως βλέπετε το παρόν του μέσα από την εμπειρία σας;

Υπαρκτό μέσα από αναρίθμητες δυσκολίες. Ευτυχώς κιόλας. Γιατί εκεί, κάπου στις δυσκολίες, ανακαλύπτουμε τον βηματισμό μας και προχωράμε. Έχουμε βάλει ένα στοίχημα με τον εαυτό μας και ελπίζουμε. Πάντως έχουμε πάει πολύ καλά μέχρι στιγμής. Η σκληρή δουλειά μας, έχει αποδώσει.

Τι είναι αυτό που κρατά την θεατρική πράξη ζωντανή την ηλεκτρονική εποχή;

Η αμεσότητα. Το «real» που θα λέγαμε και στη γλώσσα των chat rooms.

Γιατί να κάνει τον κόπο κάποιος να πάει θέατρο και γιατί να επιλέξει το Σπιρτόκουτο;

Υπάρχει και ένα σταθερό κοινό 3,000 – 4,000 θεατρόφιλων – οι γνωστές άγνωστες κυρίες – που καλά να είναι, στήριξαν το θέατρο και το στηρίζουν, αλλά κάτι καινούριο γεννιέται τα τελευταία χρόνια με κάτι τρομερούς 25αρηδες (να ‘ναι καλά οι πρωτοπόροι του Αμόρε) που έχουν κατακλύσει τα μικρά θέατρα και απαιτούν το σεβασμό μας. Αυτοί με έχουν τρελάνει. Με έχουν εντυπωσιάσει, με έχουν συγκινήσει. Έχουν κριτήριο. Άποψη. Έκλεισαν τη τηλεόραση και μαζικά και συνειδητά πήγαν θέατρο. Τώρα γιατί να επιλέξει κάποιος το Σπιρτόκουτο; Χμ… Ξέρω ‘γω; Γιατί είμαστε ωραίοι και τα λέμε… τσεκουράτα!

Τελικά περνάει κρίση το θέατρο;

Κοιτάξτε «κρίση» υπήρχε, υπάρχει και θα υπάρχει. Το θέμα είναι η οπτική γωνία που επιλέγει κανείς να δει την «κρίση». Άλλοι βλέπουν ως «κρίση» την έλευση του κ.Λούκου στο Φεστιβάλ Αθηνών, εγώ προσωπικά την βλέπω ως ανάσα. Άλλοι λένε ότι έχει παραγκωνιστεί το ελληνικό έργο, ενώ εγώ βλέπω το ελληνικό έργο να παίρνει κεφάλι – βλέπε την τεράστια επιτυχία με το «Γάλα». Άλλοι ρίχνουν φταίξιμο στην πληθώρα των παραστάσεων, εγώ το βρίσκω θετικό. Το μόνο με το οποίο θα συμφωνήσω είναι η τραγική οικονομική κατάσταση στην οποία βρίσκεται το θέατρο σήμερα. Κι εμείς από ίδιους πόρους κινούμαστε. Οι 90ο C δεν χρηματοδοτούνται από κανέναν απολύτως φορέα ιδιωτικό ή δημόσιο. Αλλά φταίει ο τρόπος χρηματοδότησης ή το συνολικό ποσό που διατίθεται προς χρηματοδότηση; Ή τα μυαλά που κουβαλάνε οι ιθύνοντες; Ή το επίπεδο μας ως λαού; Τι να σας πω; Εγώ ως κρίση βλέπω τις διακηρύξεις και τους «δεκάρικους» περί του ότι ο πολιτισμός είναι ο ακρογωνιαίος λίθος της δημοκρατίας μας και άλλες παρόμοιες παπαριές.

Ο πολιτισμός είναι τελευταίος στην ατζέντα όλων των μεταπολιτευτικών κυβερνήσεων και τέρμα. Να φανταστείτε πόσο πίσω είμαστε, που κανείς δεν έχει αναρωτηθεί το πλέον αυτονόητο: Το Υπουργείο Πολιτισμού γιατί έχει υπό την σκέπη του το επαγγελματικό ποδόσφαιρο; Σε ποια χώρα του κόσμου, το εμπορικό επαγγελματικό ποδόσφαιρο θεωρείται κομμάτι πολιτισμού; Υπάρχει ποτέ περίπτωση Πολιτικός – Υπουργός Πολιτισμού, να αφήσει το βάζο με το μέλι που λέγεται ΠΑΕ και να ασχοληθεί σοβαρά με το θέατρο ή τον κινηματογράφο; Ελάτε τώρα! Εδώ, έχει διατελέσει Υπουργός Πολιτισμού, άνθρωπος που δεν του άρεσε το θέατρο και το διακήρυττε δημόσια. Είμαστε για γέλια. Επομένως, ναι υπάρχει κρίση. Αλλά είναι πρωτίστως κρίση πολιτική και πολιτισμική. Είναι κρίση παιδείας. Και αν δεν αναλύσουμε την κατάσταση ψύχραιμα, δεν θα βγάλουμε ποτέ άκρη. Εμένα περισσότερο από την κρίση με φοβίζει ο γενικός αφορισμός και η γκρίνια. Πρέπει να δούμε το πρόβλημα στην ουσία του. Ασπιρίνες δεν υπάρχουν.

Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια στροφή των νεαρότερων δημιουργών προς τις ομάδες. Γιατί;

Ισχύς εν τη ενώσει! Καλλιτεχνικά και οικονομικά. Οι άνθρωποι που ασχολούνται με το θέατρο είναι δυσανάλογα πολλοί με τους (ελάχιστους) πόρους που υπάρχουν στη διάθεση τους. Ως παράδειγμα θα σας φέρω τη δική μας ομάδα που χρηματοδοτώ αποκλειστικά από την κληρονομιά που μου άφησε ο μακαρίτης πατέρας μου και ο αείμνηστος θείος μου που έφυγε πρόσφατα. Πόροι που σχεδόν έχουν εξαντληθεί πλέον. Τα μέλη της ομάδας μας και οι συνεργάτες – εκτός από τον Ανδρέα Τρούσσα και τον Πάνο Μεταξόπουλο – αμείβονται κανονικά αλλά με λιγότερα χρήματα απ’ όσα αξίζουν. Άλλες ομάδες που δεν έχουν την τύχη της προσωπικής περιουσίας γεμίζουν τον συλλογικό κουμπαρά μόνοι τους, και στο τέλος μοιράζουν τα έσοδα από τα εισιτήρια. Όμως πέρα από οικονομικό το ζήτημα είναι και καλλιτεχνικό. Το θέατρο είναι ομαδική τέχνη. Δεν επιβιώνει αλλιώς στο σανίδι. Ειδικά τα τελευταία χρόνια, όπως μας διδάσκει και η εμπειρία μας κι από το εξωτερικό, ότι καινούριο έχουμε δει, το έχουμε δει στην πλειοψηφία του από ομάδες. Οι ομάδες κομίζουν το καινούριο και σπανίως τα πρόσωπα.

Τι είναι αυτό που θα άλλαζες στο θέατρο αν είχες απεριόριστες δυνατότητες;

Πιστεύω ότι δεν πρέπει να «ψάχνεται» κανείς για να αλλάξει κάτι που η ουσία του είναι συνεχώς να εξελίσσεται, να μεταλλάσσεται. Και φοβάμαι ότι στο ερώτημα σας κρύβεται ακριβώς η παγίδα της εποχής μας. Η ευκολία. Κανείς δεν θέλει να δει τη συνθετότητα των πραγμάτων. Το θέατρο είναι ζωντανό και λειτουργεί.

Η συχνή καταπίεση ενός μικρομεσαίου πατέρα στη φαμίλια του, η ασφυκτική συμβίωση με τις παρενέργειές της, η «έκρηξη» επιβίωσης όλων.

Το κοινωνικά τολμηρό έργο του σκηνοθέτη Γιάννη Οικονομίδη «Το σπιρτόκουτο» έκανε αίσθηση ως ταινία στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης το 2003. Τώρα ζωντανεύει στο ανακαινισμένο θέατρο «Βικτώρια», σε θεατρική διασκευή Χαράς Τσιώλη και σκηνοθεσία Δημήτρη Κομνηνού (η πρεμιέρα στις 4 Οκτωβρίου στην Κεντρική Σκηνή).

Το βασικό ρόλο του αυταρχικού και φωνακλά πατέρα ερμηνεύει ο Κώστας Μπάρας, που έχει μια 22χρονη διαδρομή επί σκηνής.

- Πώς θα περιέγραφες τον ήρωα, το χαρακτήρα που ερμηνεύεις;

«Ο Δημήτρης έχει μια καφετέρια στον Κορυδαλλό. Ονειρεύεται όμως ν’ ανοίξει και ένα πιάνο-ρέστοραν. Και του την “πέφτει” όλο το σόι! Κι αυτός αντιδράει. Αυτή τη μέρα όμως, με τρελή ζέστη και υγρασία και το ερ-κοντίσιον χαλασμένο, αυτή η αντί-δράση προκαλεί σπίθα, η σπίθα ανάφλεξη… έκρηξη… και πάει λέγοντας… μέχρι που στο τέλος… Αρκετά όμως με την υπόθεση του έργου.

Ο ήρωάς μας δεν είναι σίγουρα το “ιδανικό μοντέλο” πατέρα, αλλά, δυστυχώς, είναι ένα “είδος” που φοβάμαι πως ευδοκιμεί παγκοσμίως και ανά τους αιώνες! Ο ίδιος ο Οικονομίδης πιστεύει πως είναι χαρακτηριστικό της μικρομεσαίας τάξης. Εγώ δυστυχώς δεν είμαι τόσο… αισιόδοξος! Φοβάμαι πως τέτοια φαινόμενα αποτελούν μια μικρή “επιδημία”».

Αρχηγικό παιχνίδι

- Καταπιεστικός, οξύθυμος, υβρεολόγος. Εχει κάποια ελαφρυντικά;

«Ναι! Είναι “αυτός που είναι”. Ισως γιατί πολλά “έτσι τα έμαθε, έτσι τα κάνει”. Νομίζω όμως πως και ο ίδιος είναι το αποτέλεσμα κάποιας άλλης καταπίεσης. Ισως ακουστεί παράδοξο, αλλά τον θεωρώ φορέα και θύμα ταυτόχρονα ενός παραδοσιακά αποδεκτού μοντέλου συμπεριφοράς που εξακολουθεί να υφίσταται και να διαιωνίζει κανόνες και όρους κανιβαλικούς στο “ανθρώπινο” αυτό παιχνίδι συμβίωσης και επιβίωσης που λέγεται “ποιος είναι ο αρχηγός εδώ;”».

- Εχει κάτι κοινό μ’ εσένα;

«Το πολύ ενδιαφέρον και όμορφο -αν και τρομακτικό καμιά φορά- είναι τα πόσα κοινά βρίσκω να έχω εγώ με αυτόν! Δεν εννοώ τα νεύρα, τις φωνές, τα βρισίδια κ.λπ. Οχι μόνο αυτά τουλάχιστον! Ψάχνοντας να τον “βρω”, να τον γνωρίσω και να τον κατανοήσω, να τον κάνω όχι δικό μου αλλά τουλάχιστον φίλο μου -για να σας τον γνωρίσω μετά και σε σας- έκανα βόλτες σε μέρη “σκοτεινά”, ίσως ξεχασμένα, ίσως και καταχωνιασμένα, μέσα μου αλλά και γύρω μου. Το υπέροχο παραξένισμα με αυτόν το ρόλο είναι πως είναι τόσο ανυπόφορα πραγματικός που φτάνει να γίνει σχεδόν “αρχετυπικός”! Ετσι κάποιες φορές οι κραυγές του ακούγονται ίσως και λυτρωτικές. Κι αυτό είναι τραγικό. Γιατί δεν είναι ο μόνος! Ολοι γύρω του ουρλιάζουν, προσπαθώντας να ακουστούν κι αυτοί, να επιβληθούν ή έστω να μιλήσουν. ‘Η απλά για να μη νιώθουν τόσο μόνοι».

- Εχεις πιάσει τον εαυτό σου… εκτός εαυτού;

«Οπα! Φτάσαμε κιόλας στα δύσκολα!… Εντάξει… οι φίλοι μου δεν με φωνάζουν Τσαρλς Μάνσον. Τώρα που το σκέφτομαι, όμως, δεν μ’ έχει πει κανείς και Γκάντι!».

Συνηθισμένο «μπινελίκι»

- Πόσο αναγνωρίσιμη είναι μια τέτοιου είδους καταπίεση σε μια εποχή υποτίθεται άκρατης ελευθερίας;

«Ολο το καλοκαίρι στις πρόβες, δουλεύοντας με αυτοσχεδιασμούς και συζητώντας με θέμα το “Σπιρτόκουτο“, σχεδόν όλοι μας είχαμε να διηγηθούμε μια ανάλογη ιστορία κάποιων γνωστών τους, γειτόνων τους, ακόμη και συγγενών ή και δικών τους ανθρώπων. Εντάξει! Μην παίζουμε συνέχεια τους αθώους. Δεν μεγαλώσαμε όλοι στο “μικρό σπίτι στο λιβάδι”. Οσο τώρα για την άκρατη ελευθερία δεν ξέρω πόσο ελεύθερη είναι μια ελευθερία, τόσο θεσμοθετημένη! Μάλλον περί ελευθεριότητας πρόκειται».

- Ποια είναι η πιο υγιής αντίδραση στην καταπίεση, στη βίαιη συμπεριφορά;

«Εχω ακούσει να λένε πως όταν σου συμβεί κάτι “έντονο”, καλύτερα να μετρήσεις πρώτα μέχρι το 10 και ύστερα να αντιδράσεις. Το πρόβλημα με τους περισσότερους είναι ότι μετράνε μέχρι το 9 ή κάποιοι δεν ξέρουν να μετράνε καν! Χιούμορ; Γιατί όχι; Ολα τα άλλα εμπίπτουν στο πεδίο της κοινωνιολογίας, της ψυχολογίας κ.λπ.».

- Στο έργο είναι έντονο το υβρεολόγιο. Αυτό το «μπινελίκι» μπορεί να σοκάρει, ν’ απωθήσει το θεατή -ίσως όχι ένα νεαρό θεατή, αλλά ένα μεσήλικο και πάνω;

«Δεν νομίζω πως το “μπινελίκι” του έργου θα μπορούσε να αποτελέσει πρόβλημα για οποιονδήποτε θεατή που έστω και μια φορά στη ζωή του περπάτησε στο κέντρο της πόλης, μπήκε σε λεωφορείο, χάζεψε το μεσημέρι τηλεόραση ή έζησε έστω και μια μόνο μέρα δίπλα σε κάποιον άλλον άνθρωπο. Ε, μην τρελαθούμε κιόλας! Στην Ελλάδα του 2007 ζούμε!».

- Αφήνει κάποιο «φως» το έργο;

«Μια από τις λειτουργίες της Τέχνης είναι νομίζω και το να “φωτίζει” σκοτεινές γωνιές της ύπαρξής μας. Γι’ αυτό μάλλον σε χώρους όπως μουσεία, κινηματογράφοι, θέατρα, τις ώρες που λειτουργούν έχουν πάντα αναμμένα τα “φώτα ασφαλείας”. Αυτά τα φώτα, ξέρετε, με την ένδειξη “έξοδος κινδύνου”. Εμείς στο θέατρο “Βικτώρια” τα αφήνουμε αναμμένα όλη μέρα, και τώρα όσο κάνουμε πρόβες ακόμη».

* Στο «Σπιρτόκουτο» παίζουν επίσης οι Τζένη Σκαρλάτου, Μελέτης Γεωργιάδης, Μαριάννα Λαμπίρη, Γιώργος Κατινάς, Αρης Τσαμπαλίκας, Χριστίνα Δενδρινού. Τα σκηνικά-κοστούμια είναι του Γιώργου Λυντζέρη, η μουσική και το βίντεο του Ανδρέα Τρούσσα.

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ – 26/09/2007

Κάποτε η ιδιότητα «θεατρικός συγγραφέας» ήταν σαφέστερη. Σήμερα τα όρια ανάμεσα στον συγγραφέα, τον ηθοποιό και τον σκηνοθέτη έγιναν δυσδιάκριτα. Νέοι ηθοποιοί γράφουν και ανεβάζουν οι ίδιοι τα έργα τους. Ομάδες που, συχνά, συσπειρώνονται αμέσως μετά την αποφοίτησή τους από τις δραματικές σχολές, δουλεύουν συλλογικά και συνθέτουν δραματουργικά την παράσταση, που βασίζεται σε μια αρχική ιδέα και στους αυτοσχεδιασμούς των προβών.

Επίσης, έργα από το σινεμά και από το μυθιστόρημα δραπετεύουν προς το θέατρο. Ανθρωποι από τη λογοτεχνία, τον κινηματογράφο, τη διαφήμιση φλερτάρουν με τη σκηνή. Κάποιοι απ’ αυτούς εκτιμούν ότι η εμπλοκή τους είναι πάρεργο, άλλοι όμως θεωρούν πως οι τέχνες είναι συγκοινωνούντα δοχεία.

* Από τον κινηματογράφο έρχεται στη σκηνή κι ένα «Σπιρτόκουτο» που πριν από μερικά χρόνια έβαλε φωτιές… Τη σκηνική διασκευή της ταινίας του Γιάννη Οικονομίδη παρουσιάζει η ομάδα «90 Βαθμοί Κελσίου» στο θέατρο «Βικτώρια», σε σκηνοθεσία Δ. Κομνηνού. Ενα μικρό, πνιγηρό διαμέρισμα συμπυκνώνει τη μιζέρια, τη μοναξιά, τη βία και τα οικονομικά αδιέξοδα μιας μικροαστικής οικογένειας.

Κι αν στις προθέσεις του Π. Μάτεσι ήταν να προστατεύσει το μυθιστόρημά του αναλαμβάνοντας την διασκευή, ο Γιάννης Οικονομίδης κινήθηκε στον αντίποδα.

«Είπα στο Δημήτρη “ξέσκισέ το όσο πιο πολύ μπορείς”. Δε με νοιάζει να ασελγήσουν πάνω του, να του αλλάξουν τα φώτα. Εχω μια άποψη συγκεκριμένη για το θέμα. Βλέπω την τέχνη μέσα στην κοινωνική της μετάγγιση. Μου ζήτησαν το έργο για κόμικ, όπως κι ένα ραπ συγκρότημα ηχητικά αποσπάσματα. Γιατί όχι; Το έργο έχει ήδη μια αξία. Δεν χρειάζεται να το προστατεύσω από κάτι. Αυτού του είδους η σοβαροφάνεια και η ματαιοδοξία αντίκεινται στο πνεύμα της ταινίας. Μη νομίζετε, άλλωστε, ότι έχω σε μεγάλη εκτίμηση αυτά που έχω κάνει. Αλλοι ενθουσιάστηκαν με το “Σπιρτόκουτο” κι άλλοι φρικάρησαν. Θεωρήθηκε σκληρή ταινία. Εγώ δεν τη βρίσκω τόσο σκληρή. Ενα έργο είναι, πάνω στη γελοιότητα του μικρομεσαίου. Σε αντίθεση με το ελληνικό σινεμά, που βρίσκεται στην απόλυτη απαξίωση από πλευράς κοινού, το θέατρο ακμάζει. Ηθελα ο σκηνοθέτης να κάνει ό,τι θέλει με το έργο. Ούτε ρωτάω ούτε ερωτώμαι. Ακόμα και η πιο καλοπροαίρετη παρέμβασή μου πιστεύω ότι θα τον εμπόδιζε. Επειδή έχω ταλαιπωρηθεί πολύ στο σινεμά με όλους αυτούς που, παρεμβαλλόμενοι, πριονίζουν την ελευθερία μου, ήθελα να παίξει μπάλα με όποιο κόστος».

Παρ’ όλο που έχει περάσει απ’ το μυαλό του να γράψει θεατρικό, ο Γ. Οικονομίδης δεν βιάζεται. «Μου έχουν προτείνει μέχρι και να σκηνοθετήσω στο θέατρο. Σέβομαι τους ξένους χώρους. Το τσαλαβούτημα δεν μ’ αρέσει. Σήμερα όλοι τα κάνουν όλα: ταινίες, θέατρο, τηλεόραση, Κοινοβούλιο. Είμαι υπέρ της ελευθερίας, όχι της ελευθεριότητας και της αρπαχτής».

Ηταν αυτό ακριβώς που έψαχνε ο Δημήτρης Κομνηνός. «Το θέατρο ζει μια κρίση δραματολογίου. Αναζητώντας το νέο, αρχίζει να πειράζει το κλασικό σε βαθμό κακουργήματος, τα καινούργια έργα είναι περισσότερο εικαστικά παρά ουσίας. Το Σπιρτόκουτο είναι σκληρό, με πολλά στοιχεία κλασικού. Διαδραματίζεται σε ένα σπίτι, οι χαρακτήρες είναι σχεδόν αρχετυπικοί παρότι η γλώσσα τους είναι επιφανειακή και χυδαία». Ο σκηνοθέτης περιγράφει την ελληνική πραγματικότητα χωρίς να μασάει τα λόγια του. «Τοποθετείται στη δεκαετία του ’80. Την εποχή που έχουμε την άνοδο της μεσαίας τάξης, την άνθηση του νεοπλουτισμού, το σύνθημα “Τσοβόλα δώσ’ τα όλα”. Μια εποχή που πολλοί έφυγαν από τα χωριά για το εύκολο χρήμα. Εχουμε τη γενιά της καφετέριας και του φραπέ. Οι ήρωές του τότε είναι οι 50άρηδες του έργου, μια γενιά που την κρέμασαν. Παρούσα και σήμερα δυστυχώς, έχει αναπαράξει την ίδια νοοτροπία και στα παιδιά της».

Με επτά ηθοποιούς

Κεντρικό πρόσωπο ο Δημήτρης. Ο φωνακλάς πάτερ φαμίλιας, ιδιοκτήτης καφετέριας στον Κορυδαλλό, με όνειρο ένα κυριλέ ρεστοράν με πιάνο. Επτά ηθοποιοί –Κώστας Μπάρας, Τζένη Σκαρλάτου, Μελέτης Γεωργιάδης, Μαριάννα Λαμπίρη, Γιώργος Κατινάς, Χριστίνα Δενδρινού, Αρης Τσαμπαλίκας– σε ένα ανοιχτό σκηνικό (κατατομή του σπιτιού) αναλαμβάνουν το φορτίο αυτής της εφιαλτικής και αφόρητα οικείας δράσης. «Τονίζουμε τους χαρακτήρες, τη μάχη των δύο φύλων, τη μάχη της εξουσίας μεταξύ των μελών μιας οικογένειας». Συμπαθής δεν είναι κανείς εδώ. Είναι η ελληνική οικογένεια στη χειρότερή της στιγμή.

Το περιγράφει «θέατρο στα μούτρα». Οπως της Σάρα Κέιν. «Το Σπιρτόκουτο είναι η μοναδική ελληνική ταινία που γνωρίζω, η οποία έχει οργανωμένο φαν κλαμπ. Υπάρχει μια γενιά πιστή σ’ αυτό το είδος. Νέα παιδιά που δηλώνουν φανατικοί σπιρτοκουτάκηδες».

Η εμπειρία της φρέσκιας ομάδας του, τού αποκαλύπτει κι άλλες συνήθειες. «Η γενιά των 25άρηδων έκλεισε την τηλεόραση, βγήκε από το σπίτι και πήγε θέατρο. Φαίνεται και στο Αμόρε, το Θέατρο του Νέου Κόσμου, το Πορεία, το Επί Κολωνώ, το Εθνικό… Συμβαίνει την τελευταία τετραετία. Είναι παιδιά που τα απωθούν τα εμπορικά ονόματα και τα τηλεοπτικά πρότυπα. Είναι η ελπίδα».

Είναι 25άρηδες και πηγαίνουν θέατρο

Ο σκηνοθέτης Δ. Κομνηνός μιλάει για νέους θεατές, νέες ομάδες

Της Γιωτας Συκκα @ Kathimerini.gr

Το μόνο που θυμάται να τον συνδέει με το θέατρο είναι κάτι παιδικές σκηνοθεσίες στις εθνικές επετείους. Μια σημαία, το κασετόφωνο του μπαμπά στο οποίο ηχογραφούσε ένα δήθεν ντοκουμέντο και ύστερα σήκωνε την αυλαία στο σαλόνι του σπιτιού. Θεατές οι γονείς του. Τώρα ο Δημήτρης Κομνηνός τα θυμάται και γελάει. Ισως όμως ήταν το πρώτο σήμα ότι θα ασχοληθεί με τη σκηνοθεσία όταν μεγαλώσει. Δημιουργός της ομάδας 90οC, μας συστήθηκε επίσημα το 2004 με έργο της Μάρσα Νόρμαν στο «Επί Κολωνώ» ενώ η συνέχεια τον κράτησε δύο ολόκληρες σεζόν με τη «Φαλακρή τραγουδίστρια» του Ιονέσκο που παίχθηκε στο ίδιο θέατρο, το ΚΘΒΕ και μετά στο «Βικτώρια».

Στο ίδιο θέατρο αρχίζουν στις 4 Οκτωβρίου, με μεγαλεπήβολα σχέδια. Το «Σπιρτόκουτο» του Γιάννη Οικονομίδη, που έχει κινητοποιήσει όλο το φαν κλαμπ της ταινίας, κάνει την αρχή κι ακολουθούν οι ιστορίες της Αλεξάνδρας Τσόλκα με τίτλο «Μην ξαναπαίξεις ποτέ με το πιατάκι» αλλά και οι «Ιστορίες με ηχώ». Σε αυτή την περίπτωση το σχήμα παρέχει φιλοξενία στην ομάδα «play back Ψ» του Λάμπρου Γιώτη, που κατευθύνεται κάθε βράδυ από το κοινό. Παίζει στα φουαγιέ των θεάτρων και δραματοποιεί τις παραγγελίες των θεατών. Είναι ζήτημα ενός τετάρτου για να συνθέσουν τη μουσική, να φτιάξουν τα φώτα και να παρουσιάσουν την παράσταση.

Θέαμα με κάτι βαθύτερο

Ο 45χρονος Δημήτρης Κομνηνός δηλώνει πίστη στις ομάδες αλλά όχι με την ασφυκτική έννοια της μεταπολιτευτικής γενιάς. Εχει σταθερούς συνεργάτες αλλά και εναλλακτικούς. «Το θέατρο έχει χάσει την ταυτότητά του. Παλιά είχαμε το θέατρο του λόγου, ύστερα το φλερτ του θεάτρου με την τηλεόραση, τις εικαστικές τέχνες, τον χορό. Αρχισε να δίνεται έμφαση στα ειδικά εφέ, στη δυνατή μουσική… Ζούμε πολλές μεταλλάξεις στη γενικότερη αναζήτηση του νέου του ρόλου. Δεν είναι λοιπόν μόνο δική μας η ανησυχία». Του αρέσουν βέβαια και τα «πειραγμένα» κλασικά κείμενα, «παρότι δεν είναι όλα για τον κόσμο». «Πρέπει να δούμε και τις αντοχές του κοινού. Προς το παρόν αμφιταλαντεύεται μεταξύ του όρου θέαμα και θέατρο. Γοητεύεται από το πρώτο, αλλά αν δεν βρει και την ουσία του προβληματισμού το απορρίπτει. Ο κόσμος θέλει το θέαμα αλλά με κάτι βαθύτερο», λέει.

Στη Ν. Υόρκη ταξιδεύει συχνά, αν και μετά το σοκ της 11ης Σεπτεμβρίου την είχε παγώσει στα πλάνα του. Αλλωστε εκεί γεννήθηκε, σπούδασε και έζησε τη δεκαετία του ’80. «Ομως, τώρα, στενοχωριέμαι με όσα βλέπω: μια μπλοκαρισμένη κοινωνία. Τον τρόμο και παράλληλα τον συντηρητισμό που εμφανίζεται στις τέχνες. Ακόμη και το καλό μιούζικαλ έγινε σούπερ μάρκετ, ενώ το πειραματικό θέατρο φέτος ήταν αποκαρδιωτικό». Το μέλλον του θεάτρου το τοποθετεί στην Ευρώπη: «Η Γαλλία έχει τεράστιο ενδιαφέρον, η Πολωνία χρόνια τώρα με το κίνημα του αβάν-γκαρντ, οι σκανδιναβικές χώρες που έχουν μια κινητικότητα». Σχολείο πήγε στην Αθήνα όπου μεγάλωσε, αλλά για σπουδές επέλεξε τις ΗΠΑ. Ο πατέρας γιατρός, η μητέρα της Γαλλικής Φιλολογίας -αν και δεν δούλευε-, είχαν πάθος με τα μιούζικαλ. Στην Αμερική πήγαιναν στις καλύτερες παραστάσεις και ακόμη θυμάται το Jesus… super star. Οι σπουδές του «τράβηξαν πολλά χρόνια», γιατί έβλεπε τον στρατό «ως εφιάλτη». Δούλεψε όμως ως παραγωγός ραδιοφώνου, έκανε σκηνοθεσίες στο πανεπιστημιακό θέατρο, αλλά η νοσταλγία είχε άλλα σχέδια.

Και στη διαφήμιση

Το 1990 που επέστρεψε, δεν γλίτωσε τη θητεία. Ομως με τον Ανδρέα Τρούσσα (υπογράφει τη μουσική του «Σπιρτόκουτου»), φίλο από τα παλιά, άνοιξαν ένα στούντιο. Ο χώρος της διαφήμισης ήταν ακόμη μια γνωριμία: «Τα θεωρώ τίμια λεφτά». Συνεργάστηκε ως σκηνοθέτης, κειμενογράφος τηλεοπτικών διαφημιστικών μηνυμάτων και μετά δούλεψε με τον Ανδρέα Βουτσινά στο ΚΘΒΕ, το Θεσσαλικό Θέατρο, σε μουσικές παραστάσεις, ώσπου να κάνει τη δική του ομάδα.

Από έργο σε έργο βέβαια το σχήμα αλλάζει. Η φιλοσοφία της εργασίας παραμένει η ίδια. Ο Γ. Λυντζέρης που κάνει τα σκηνικά είναι σταθερός συνεργάτης, όπως ο Αντ. Παναγιωτόπουλος που καταπιάνεται με τους φωτισμούς, ο Π. Μεταξόπουλος με τη χορογραφία και η νεότερη της παρέας, η .

Το “ΣΠΙΡΤΟΚΟΥΤΟ” είναι το «αιματηρό» χρονικό ενός πολέμου σε τέσσερις τοίχους! Το μακελειό μεταξύ των μελών μιας «αγίας» ελληνικής οικογένειας, όπου ο ένας έχει κυριολεκτικά καταπατήσει τη ζωή του άλλου. Κεντρικό πρόσωπο του έργου είναι ο Δημήτρης, ένας φωνακλάς πάτερ φαμίλιας, ιδιοκτήτης καφετέριας στον Κορυδαλλό που ονειρεύεται να ανοίξει παράλληλα ένα σινιέ εστιατόριο με πιάνο. Ο Δημήτρης είναι ο απόλυτος κυρίαρχος στα τετραγωνικά του διαμερίσματος μέσα στο οποίο ανακυκλώνει την κακότροπη συμπεριφορά του εξαντλώντας τις αντοχές της υπόλοιπης οικογένειας ώσπου…

Το «Σπιρτόκουτο» τάραξε τα λιμνάζοντα νερά του ελληνικού σινεμά ξεσηκώνοντας θύελλα συζητήσεων ενώ διακρίθηκε με το βραβείο της Πανελλήνιας Ένωσης Κριτικών Κινηματογράφου (Π.Ε.Κ.Κ.) στο 44ο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης το 2003.

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ:

Θεατρική διασκευή: Χαρά Τσιώλη
Σκηνοθεσία: Δημήτρης Κομνηνός
Σκηνικά / Κοστούμια: Γιώργος Λυντζέρης
Μουσική & Video: Ανδρέας Τρούσσας
Φωτισμοί: Αντώνης Παναγιωτόπουλος
Επιμέλεια Κίνησης: Πάνος Μεταξόπουλος

ΠΑΙΖΟΥΝ:

ΔΗΜΗΤΡΗΣ: Κώστας Μπάρας
ΜΑΡΙΑ: Τζένη Σκαρλάτου
ΓΙΩΡΓΟΣ: Μελέτης Γεωργιάδης
ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ: Μαριάννα Λαμπίρη
ΒΑΓΓΕΛΗΣ: Γιώργος Κατινάς
ΛΟΥΚΑΣ: Άρης Τσαμπαλίκας
ΚΙΚΗ: Χριστίνα Δενδρινού

ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ:

Πέμπτη, Παρασκευή, Σάββατο: 9:30 μ.μ.
Λαϊκή απογευματινή Κυριακή: 8:15 μ.μ.

Κρατήσεις στο 210 – 8233125.